ผมไปป่านาคำหอมครั้งแรกเมื่อไปเยี่ยมลุงอ๊อดที่เป็นคุณพ่อของอิ๋ม ท่านได้ใช้สถานที่นี้เป็นที่พักดูแลตนเองช่วงสุดท้ายของชีวิตท่าน หลังจากนั้นผมก็ได้พาคณะหมอสมุนไพรพื้นบ้านไปสำรวจต้นไม้ต่างๆ ที่อยู่ในป่านาคำหอม พบว่ามีพันธุ์พืชมากมายหลากหลายขนิด เช่น พืชสมุนไพรสำคัญอย่างเช่น รางแดง หรือ เครือเขาแกลบ เป็นสมุนไพรบำรุงกำลัง แก้ปวดเมื่อย ต้นตาใกล้ตากวาง เป็นสมุนไพรแก้พิษไข้ต่างๆ ถือว่าเป็นยาสามัญประจำตัวหมอสมุนไพรพื้นบ้าน ต้นหมากพอกเป็นต้นไม้ประจำไร่นา เพราะบ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์ ที่นี่มีต้นหมากพอกเยอะมาก ตรงกันข้ามกับที่อื่นๆ ต้นหมากพอกมีน้อยลง บางแห่งสูญพันธุ์ไปแล้วก็มี นับว่าที่นี่อนุรักษ์พันธุกรรมพืชหลากหลายได้เป็นอย่างดี
ข่าวคราวจากป่านาคำหอมที่เราเห็นกันบ่อยๆ คือคนหนุ่มสาวชักชวนกันมาทำนา มาลงแขกดำนาร่วมกัน มาเกี่ยวข้าว มาแลกเปลี่ยนพันธุ์ข้าว สร้างกิจกรรมสนุกสนานเรียนรู้คุณค่าการทำนา กระตุ้นเตือนโน้มน้าวให้คนหนุ่มสาวกลับมาสนใจไร่ นา สวน มากขึ้น ทำนาก็มีความสุขได้
ช่วงสองสามปีมานี้ได้พูดคุยและได้มีส่วนร่วมในการช่วยจัดการพื้นที่ที่จะมีการก่อสร้างบ้านพักหรือจะสถานที่ต่างๆ อิ๋มบอกว่าอยากจะทำสถานที่ตรงนี้ให้เป็นที่ที่คนมาพบปะพูดคุย มานั่งเขียนหนังสือรวมทั้งการทำกิจกรรมเวิร์คช็อป ทำอาหารสุขภาพ การดูแลสุขภาพกายใจ การเตรียมตัวตาย ซึ่งนับว่าสถานที่นี้มีความเหมาะสมในการจัดเสวนาเชิงลึก ซึ่งมีความจำเป็นและสำคัญในการบ่มเพาะก่อให้เกิดปัญญา ในปัจจุบัน
ธวัชชัย กุณวงษ์ (เอก – เครือข่ายอินแปง) 13 มกราคม 2568
